Stanowisko ISOC-PL, Centrum Cyfrowego i FWiOO w konsultacjach w sprawie negocjacji handlowych UE-USA

Odpowiedzialne za polski udział w negocjacjach Ministerstwo Gospodarki opracowało ankietę dotyczącą problematyki jaka ma podlegać rokowaniom. Niektóre pytania są związane z kwestiami tzw. praw własności intelektualnej i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozesłało tę ankietę do podmiotów z którymi współpracuje, m.in. do naszych organizacji.

Odpowiedzieliśmy, że w tej sprawie nasze organizacje, podpisały już swego czasu apel międzynarodowy IP-out-of-TAFTA o wykluczenie problematyki praw własności intelektualnej z rokowań handlowych UE-USA. Uważamy, że bez należytej refleksji jest kontynuowana droga, która doprowadziła do przyjęcia, a następnie, w wyniku protestów społecznych, zrezygnowania z porozumienia ACTA.

Uważamy za niewłaściwe to, że kwestie praw autorskich, patentowych i innych praw na dobrach niematerialnych są negocjowane w ramach rozmów handlowych. Problematyka prawa autorskiego dotyczy takich praw podstawowych jak wolność słowa i prawo uczestnictwa w życiu kulturalnym (art.19 i art.27.1 deklaracji praw człowieka). W ramach rozmów handlowych, negocjowanych w nietransparentny sposób przez ekspertów spoza tej problematyki, nie ma warunków aby te podstawowe prawa znalazły należne im odzwierciedlenie.

Naszym zdaniem należy wyciągnąć faktyczne, a nie tylko formalistyczne wnioski z doświadczeń z porozumieniem ACTA - gdy nie powiodła się próba postawienia niektórych interesów branżowych przed całościową analizą ekonomiczną oraz oceną konsekwencji dla praw człowieka.

Dla decydowania o kwestiach ochrony dóbr niematerialnych należy znaleźć nowego rodzaju platformę, która pozwoliłaby na otwarty wielostronny dialog w skali międzynarodowej, z udziałem wszystkich zainteresowanych stron i uwzględnieniem wszystkich powiązanych kwestii. Cechą takiej platformy powinna być przede wszystkim przejrzystość prowadzonych negocjacji oraz otwartość na zaangażowanie wszelkich podmiotów chcących być stroną w negocjacjach.

Uważamy, że własnościowy model wspierania twórczości i innowacji nie jest systemem jedynym i bezalternatywnym. Współcześnie istnieje wielka różnorodność innych modeli tworzenia i wspierania dóbr niematerialnych, które wymagają pełniejszej integracji w systemie prawno politycznym. Poza znanymi od dawna modelem opartym o prawa na dobrach niematerialnych i modelem bezpośredniego finansowania przez państwo dóbr publicznych upowszechniły się także rynki niemonetarne – ekonomia daru, modele biznesowe oparte na darmowym dostępie do dóbr publicznych, finansowanie twórczości i innowacji w oparciu o model nagrody. Bezrefleksyjne forsowanie jako uprzywilejowanego tradycyjnego modelu własnościowego w nowej rzeczywistości społeczno-gospodarczej doprowadzi tylko do powrotu i pogłębienia ujawnionego w związku z ACTA konfliktu.

Dodatkowo wskazaliśmy, że patentowanie rozwiązań informatycznych w USA można widzieć jako nietaryfową barierę handlową dla producentów oprogramowania z krajów, które rygorystycznie stosują prawo patentowe i nie udzielają patentów na rozwiązania abstrakcyjne. UE powinna się domagać zmian w amerykańskim systemie patentowym pod kątem jego harmonizacji z systemem europejskim.

Zgodnie z niezmienionym stanowiskiem Parlamentu Europejskiego z lat 2003-2005 patenty na rozwiązania informatyczne nie powinny być udzielane. W czerwcu 2013 r. niemiecki parlament jednomyślnie wezwał rząd do działań na płaszczyźnie krajowej i europejskiej celem jednoznacznego wyeliminowania patentów na oprogramowanie, które w większości należą do podmiotów spoza UE.

Postulujemy podjęcie analogicznych, od dawna oczekiwanych, działań przez rząd polski.

Pełny tekst stanowiska ISOC-PL, Centrum Cyfrowego i FWiOO w załączniku.


ZałącznikRozmiar
stanowisko-ttip-09.09.2013.pdf98.06 KB